تأثیر منازعات عصر صفویه بر شالوده‎های شهری و منابع اقتصادی (907 – 1052 ق)

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه اراک

چکیده

حکومت صفویان در شرایطی شکل‎گرفت که امپراتوری عثمانی در مناطق غربی و خانات ازبک در شرق قلمرو ایران تمایلات توسعه‎طلبانه‎ای را دنبال‎می‎کردند. اختلافات جغرافیایی و تعارضات مذهبی باعث پدیدآمدن جنگ‎های طولانی بین صفویان با این دو قدرت منطقه‎ای شد. این منازعات بخش بزرگی از مناطق جغرافیایی ایران را تحت‎تأثیر قرارداد و آسیب‎های اقتصادی و اجتماعی را برای ساکنان به‎دنبال‎داشت. مسئلۀ عمده در این نوشتار دریافت و آشکارکردن میزان آسیب‎های ناشی از جنگ‎های دورۀ صفویه در مناطق شرقی و غربی بر برخی از زیرساخت‎های اقتصادی و سازه‎های شهری و روستایی است.
بر این اساس، پرسش عمدۀ این نوشتار عبارت است از اینکه اقدامات تهاجمی دشمنان و سیاست‎های دفاعی صفویان الگوهای اقتصادی و جمعیتی کشور را تا چه میزان تحت‎تأثیر قراردادند. روش انجام پژوهش حاضر مبتنی بر توصیف، تحلیل و استنتاج از داده‎های منابع تاریخی است. یافته‌های پژوهش نشان‎می‎دهد تداوم جنگ‎ها و اقدامات تهاجمی دشمنان در کنار سیاست‎های دفاعی صفویان، در آشفتگی و تخریب ساختارهای اقتصادی و همچنین کاهش جمعیت منطقه بسیار مؤثر بوده و کندی فرآیند تولید را در پیامد نهایی خود به همراه داشته‎است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Conflicts in SafavidEra on the Urban Foundations and Economic Resources (907–1052 AH)

نویسنده [English]

  • Abdollah Motevali Motevali
Associate Professor, Department of History Arak University
چکیده [English]

The Safavid regime formed under conditions when the Ottoman Empire in the west and Uzbek Khans in the east of Iran sought to enter into fight. Geographical differences and religious conflicts led to long-time warfare between the Safavid regime and these two regional powers. These conflicts affected a large part of Iran’s geographical regions, leading to economic and social damages for the residents. The main part in this article is to comprehend and reveal the level of damages caused to some economic substructures and urban and rural structures by the wars during the Safavid era in the eastern and western parts. Based on this, the main question in this research is: What are the effects of the enemy’s attacks and the defensive policies of the Safavid government on the economic and population models in Iran? The methodology of this research is based on description, analysis and deduction from historical data. The findings show that continuation of the wars and attacks by the enemies along with the defensive policies by the Safavid government had a major effect on the destruction of economic structures and reduction of the population in the region. As a result, the production process slowed down in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban structures
  • Food resources
  • Agricultural productions
  • SAFAVID
  • Uzbek
  • Ottomans