نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شبستر

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تربیت معلم

چکیده

ورود اسلام به ایران دگرگونی‌هایی در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران به وجود آورد و بخشی از قشربندی اجتماعی ایران دستخوش دگرگونی شد. این پژوهش صرفاً تأثیر ورود دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران را از سقوط ساسانیان تا سقوط امویان بررسی می‌کند. سؤال اصلی پژوهش آن است که ساخت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی ایران از ورود اسلام تا پایان دوران امویان، چه نقشی در تداوم یا تغییر قشر‌بندی اجتماعی ایران داشت؟ براین اساس فرضیة اصلی پژوهش آن است که ورود اسلام به ایران تغییرِ حاکمیت سیاسی و ساخت اجتماعی ـ فرهنگی ایران تا پایان دوران امویان را در پی داشت‌ و در نتیجه بخشی از قشربندی اجتماعی ایران متحول شد. این پ‍‍‍ژوهش با استفاده از روش جامعه‌شناسانۀ تدا اسکاچیول و با بهره‌گیری از نظریات تالکوت پارسونز‌‌‌، گی‌روشه و ماکس‌وبر انجام شده‌است. پژوهش حاضر براساس محورهای نظام‌ قشربندی و تقسیم‌بندی اقشار اجتماعی ایران پس از ورود اسلام، تأثیر دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران، و بررسی عناصر «اعتبار»، «حیثیت» و «منزلت» اقشار اجتماعی ساماندهی شده است. نتیجة پژوهش حاضر آن است که ورود اسلام به ایران حاکمیت ارزش‌ها و هنجارهای جدید اجتماعی و تغییر ساختار سیاسی و اجتماعی را منجر شد که در نتیجة آن جایگاه ‌و‌ پایگاه برخی از اقشار اجتماعی (‌بالا و متوسط) دگرگونی‌ شد، اما تداوم ساخت اقتصادی ایران به تثبیت و تداوم‌بخشی از اقشار اجتماعی (فرودست) انجامید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Change of Social Stratification System in Iran from the Fall of Sasanian to the End of Omavids

نویسندگان [English]

  • Shahrzad Sasanpour 1
  • Hosein Moftakhari 2

1 Assistant Professor, Islamic Azad University at Shabestar

2 Associate Professor at Tarbiat Moallem University

چکیده [English]

Introduction of Islam to Iran changed the political and social structures, as well as part of the social stratification system. The present article deals with the effects of the introduction of Islam on the social stratification of Iran from the fall of Sasaninan to the end of Omavids era. The main question concerns the roles of the political, economic and social-cultural structure of Iran- from the introduction of Islam to the end of the Omavids- in the continuation or change of the social stratification system. The main hypothesis is that the introduction of Islam changed the social stratification system as a result of the changing political and socio-cultural structures. The sociological method used in this study was taken from Ted Kachel, and the theories were from Talcott Parsons, Guy Rocher and Max Veber. It has also been organized on the basis of the stratification system and the division of the social classes of Iran after the introduction of Islam, the effects of Islam on social stratification, and the elements of "reliability", "respect" and the "place" of social classes are considered. The results of the study show that the introduction of Islam to Iran led to new social norms and values, and changed the political and social systems. As a result the place of some of the social classes (upper and middle) was changed, but the continuation of the economic structure led to the stabilization of a part of the low class people.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sasanian
  • Omavids
  • Social stratification
  • the Introduction of Islam
  • Mawali