اجامره و اوباش و حکومت شاه عباس اول صفوی: همگرایی‌ها و واگرایی‌ها

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار تاریخ/ دانشگاه خوارزمی .

2 دانشجوی دکتری تاریخ/ دانشگاه خوارزمی

چکیده

در عصر شاه‌عباس اول، با رشد شهر و شهر‌نشینی ارتباطات اهالی شهرها و حکومت‌نیز توسعه یافت. در مقاله حاضر ماهیت و روابط اوباش به عنوان گروهی‌از جامعه شهری و حکومت در روزگار شاه‌عباس اول طرح و نتایج حاصل نشان‌می‌دهد گروهی از‌جامعه شهری بودند که در منابع با وجود لفظ یکسان، اَشکال متنوعی داشتند. میان‌اوباش به عنوان گروهی از جامعه شهری و اوباش به عنوان صفت برای کسانی که‌اوباش نبودند، تفاوت وجود دارد. اجامره و اوباش در بی‌ثباتی‌های سیاسی حضور‌پررنگ‌تری در محلات و شهرها داشته‌اند آنها در کنار ایجاد بی‌نظمی در شهرها‌حامی ضعفا نیز بوده‌اند. شاه عباس اول،توانست با ساماندهی این گروه، از‌توانایی آنها سود ببرد‌.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ajamareh and Hooligans during First Shah Abbas Reign: Convergences and Divergences

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Raaznahan 1
  • Maryam Abedini Moghanaki 2
1 Associate Professor of History/ Kharazmi University.
2 PhD Candidate of History/ Kharazmi University.
چکیده [English]

During First Shah Abbas reign, as a result of increase to cities, the relations of city residents and governments enhanced. The present paper studies the nature of relations of hooligans with the government—as a section of urban society—during First Shah Abbas reign. The findings reveal that there existed anurban society community thatdespite carrying the same labelenjoyed various forms. There were differences between those hooligans who were indeed anurban society community and those who carried the term as an adjective while not being a hooligan. Ajamareh and hooligans played a more significant role in political instabilities of neighborhoods and cities and while causing chaos, they were also patrons of the oppressed. First Shah Abbas through organizing this group of society attempted to take advantage of their capabilities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • First Shah Abbas
  • Urban society
  • Hooligans
  • Ajamareh
آبراهامیان،یرواند،(1376) مقالاتی در جامعه شناسی سیاسی،ترجمه سهیلا ‌‌ترابی فارسانی،تهران، شیرازه

اسکندربیک منشی، (1387)، تاریخ عالم آرای عباسی، بامقدمه ایرج افشار، ج2،1 ،3، تهران، امیرکبیر

اسکندربیک‌منشی‌و‌محمد یوسف مورخ،(1317) ذیل تاریخ عالم آرای عباسی، تصحیح سهیلی خوانساری، تهران، اسلامیه

افشاری مهران،(1368)«جوانمردان و قلندران و فرهنگ عامه ایران»، چیستا، ش‌57،58،

افوشته‌ای نطنزی، (1373) نقاوه الاثار فی ذکر الاخبار، به اهتمام احسان اشراق، تهران، علمی و فرهنگی

انوری، حسن(1381)، فرهنگ بزرگ سخن،حسن انوری، ج1،7 ،چ اول، تهران، سخن

بافقی، محمد مفید،(1340)، جامع مفیدی، ایرج افشار، ج 3و1، تهران ، اسدی

باوم، اریک هوبز،(1390)، یاغیان، ترجمه عطاالله نوریان، تهران، قطره،

بلان، لوسین‌لویی،(‌1375)، زندگی شاه عباس اول،ترجمه ولی‌الله شادان،‌تهران، اساطیر

تتوی،‌احمد‌بن‌‌نصرالله،‌آصف‌خان‌قزوینی،(1382) تاریخ‌ الفی، مصحح غلامرضا‌طباطبایی مجد ، ج8 ، تهران ، علمی فرهنگی‌

تحویلدار، میرزا حسین‌خان، (1342)، جغرافیای اصفهان، منوچهر ستوده، تهران، دانشگاه تهران

جعفریان،رسول،(1379) صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست،‌ج‌1، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

جنابذی، میرزا بیک،(1378)، روضه‌الصفویه، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران ، موقوفات افشار

چهارده رساله در باب فتوت و اصناف،(1381) مقدمه وتصحیح مهران افشاری، مهدی مداینی، تهران، چشمه

حسینی‌استرآبادی، حسن بن مرتضی(1366)، تاریخ سلطانی، احسان اشراقی، تهران، علمی

خسروی زاده، صباح،(1393)،روزنامه جام جم،ش 3985

دلاواله، پیترو،(1390) سفرنامه پیترو دلاواله، ترجمه شعاع الدین شفا، تهران، علمی و فرهنگی

دهخدا، علی اکبر(1372، 1373) لغت نامه دهخدا، محمد معین، جعفر شهیدی، ج3 ،5  ،تهران،دانشگاه تهران

روملو، حسن،(1389‌)، احسن التواریخ، عبدالحسین نوایی،ج 3، تهران، اساطیر

سام میرزا،( 1384)، تذکره تحفه سامی، رکن الدین همایونفرخ، تهران، اساطیر

سیاقی‌نظام، نظام الدین علی شیرازی،(1393)، فتوحات همایون، تصحیح حسن زندیه، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

شاملو، ولی قلی بن داود قلی، (1371)، قصص الخاقانی، تصحیح حسن سادات ناصری، ج1، تهران، وزارت ارشاد

فخرالزمانی قزوینی، ملا‌عبدالنبی(1340‌) تذکره میخانه، به اهتمام احمد گلچین معانی ، تهران ، اقبال

فراهی، میرزا برخوردار بن محمود،‌(‌139