شایعه و شایعه‌پردازی در عصر قاجار

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه یزد

چکیده

شایعه در همۀ فرهنگ‌های بشری وجود دارد و پدیده‌ای است که بر‌اساس شنیده‌ها و زمینۀ قبلی افکار عمومی شکل ‌می‌گیرد. بشر در زندگی روزمرۀ خود با دوستان، آشنایان، همکاران، و مانند آن‌ها شایعات زیادی را می‌شنود و یا منتشر می‌سازد. لیکن با‌ توجه ‌به ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی هر جامعه برخی شایعات زمینۀ مناسبی برای نقل و انتشار می‌یابد.
این نوشتار در دو بخش تنظیم شده است. در بخش اول ساختار شایعه به‌لحاظ اجتماعی بررسی می‌شود؛ به ‌این ‌ترتیب ‌که ابتدا به شایعه و شرایط مناسب در روند شکل‌گیری و رواج آن از منظر روان‌شناسی اجتماعی پرداخته شده است و سپس در بخش دوم برخی شایعات رایج در عصر قاجار با توجه به ساختار سیاسی ـ اجتماعی ایران در آن عصر مورد ارزیابی قرار گرفته و در این رهگذر نقش برخی از عاملان ثبت و انتشار شایعه روشن می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rumour and Spreading Rumours in the Qajar Era

نویسنده [English]

  • Zohre Cheraghi
چکیده [English]

Rumours exist in all human cultures and they are formed according to what people hear and generally they appear in a background of public thought and interaction. In man's daily life, among his relatives, colleages and  friends,  a great number of rumours are made, heard and spread. However, some rumours find better beds for spreading on account of their cultural and social environments.
The present study has two parts: In the first part the structure of the rumour is investigated on the basis of social considerations. First, social psychology is employed to investigate the birth of rumour. Second, a few widespread rumours of the Qajar period are andlyzed on account of the social and political atmosphere of the country. Accordingly, the role of some rumour makers and spreaders becomes conspicuous

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rumour
  • Qajar
  • Naser Al- din shah
  • Amir Kabir
  • Darsi
  • Gribaidov