نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه یزد

چکیده

سابقۀ حضور زرتشتیان در یزد به نخستین ایام ورود اسلام به ایران باز‌می‌گردد. تهاجم تیمور و گسترش مصائب آن‌ها در خراسان و نواحی شمالی باعث شد تا یزد با ویژگی‌هایی چون امنیت نسبی و مسافت زیاد از مراکز تحول‌خیز به کانون معتبری در جذب زرتشتیان تبدیل شود. علاوه‌بر تسری چنین رویکردی به دوران بعد، حیات اجتماعی زرتشتیان عهد ناصری از چند منظر حائز اهمیت می‌نمود که عبارت‌اند از تشدید فشارهای اکثریت بر اقلیت، بازتاب حمایت انگلیس از پارسیان هند در روابط آن‌ها با زرتشتیان ایران، و ظهور دولت‌مردانی نظیر امیرکبیر و میرزا حسین‌خان سپهسالار که طیفی از تلاش اصلاح‌طلبانة خود را به رعایت حقوق اقلیت‌ها اختصاص دادند و زمینۀ مناسبی را در تعاملات بعدی حکومت‌گران با زرتشتیان فراهم آوردند. بر این‌ اساس، نوشتار حاضر می‌کوشد تا مبتنی‌بر اسنادی نویافته از نحوۀ برخورد حکومت‌گران با زرتشتیان به دو سؤال اساسی پاسخ دهد؛ اقدامات امیرکبیر در بهبود وضع این اقلیت تا چه حد به ارتقای اعتبار آن‌ها انجامید؟ هم‌طراز با نگرش‌های اصلاح‌طلبانة عهد ناصری، حمایت انگلیس و کارکرد انجمن اکابر پارسیان چه تأثیری در لغو جزیه از زرتشتیان داشت؟

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Government’s Approach toward Zoroasterians in Naseri Era

نویسنده [English]

  • Ali Akbar Tashakkori

چکیده [English]

The background of Zoroasterians’ presence in Yazd goes back to the early times of Islam in Iran. The invasion of Timurlang and disastors that it caused in Khorasan and the northern part of the country had some impacts. That event turned Yazd into an attractive center for Zoroasterians, for it was removed far away from the center of upheavals. Besides the fact the impacts of this particular background on the social life of Yazd extended to the coming periods, it has been important in many ways in the Naseri era also. Many happenings like the increment of pressure of majority on minorities, the impacts of British support of Parsians’ relationships with Zoroasterians in India, appearance of men like Amir Kabir and Mirza Hosain Khan Sepahsalar on the political scene, whose  efforts aimed at protecting the rights of the minotities, created a favorable background for interaction between political men and Zorasterians.
Therefore, the present article tries to answer two questions based on the newly found documents; how much the measurs that Amir Kabir who set forth for improvement of the situation of minorities had influnced their image, and also, along with the reformist attitudes of Naseri era the British support and the function of the society of Akaber Parsian had influenced on the abolishment of tax paid by Zoroasterians.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Yazd
  • Zoroasterians
  • Amir Kabir
  • Mirza Hosain Khan Sepahsalar
  • society of akaber Parsian
  • Nasser al-Din Shah
  • Maneckji