نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مطالعات توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی/ دانشگاه تهران.

2 دانشیار گروه توسعه اجتماعی/ دانشگاه تهران

چکیده

آموزش و پرورش نوین ایران همواره پیوند ناچیزی با اجتماع محلی داشته است و بخشی از ناکامیابی این نظام آموزشی تمرکزگرا را باید پیامد همین ویژگی دانست. هرچند تلاش­هایی برای ایجاد پیوند میان اجتماعات محلی و نظام آموزشی صورت گرفته، به نظر می­رسد این تلاش­ها کافی و موفق نبوده است. این تحقیق می­کوشد به این سوال پاسخ دهد که؛ در دوره پهلوی چه طرح­های برای ایجاد پیوند میان نظام آموزشی و اجتماعات محلی روستایی وجود داشته و اثرگذاری این طرح­ها چگونه بوده است؟ داده­ها به روش کتابخانه­ای و اسنادی گردآوری شده­اند. نتایج بررسی نشان می­دهند در طرح­هایی چون «مدارس عشایری» و «سپاه دانش» شاهد پیوندی قابل توجه با اجتماعات محلی هستیم. این پیوند نقش موثری در ورود و گسترش آموزش­های نوین به جوامع غیرشهری داشت. طرح­های دیگری هم برای کاستن از فاصله نظام رسمی و اجتماع محلی وجود داشته­اند (مثل «مکاتب ابتدائیه دهکده­ها» و «منطقه­ای شدن») که بیشتر روی کاغذ مانده­اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Linking Projects of Rural Communities and the Formal Education System during Pahlavi Era

نویسندگان [English]

  • Hossein Imani Jajarmi 1
  • Ebrahim Khodaee 2

1 Development Studies Department, Social Sciences Faculty/ Tehran University

2 Social Development Studies/ Tehran University

چکیده [English]

Iran's modern education has always had negligible links with the local community and Part of the failure of this centralized educational system should be contributed to this shortcoming. Despite attempts to establish links between the local communities and the educational system, it seems that such efforts were never sufficient and successful. This research studies the plans which tried to link the educational system and the rural local communities during the Pahlavi era, and whether they were effective. Data is collected through library and documentary method. Findings of this study show that projects such as the "nomadic schools" and "knowledge corps" (Sepah-danesh) considerably addressed the issue to link with local communities. These projects had a major role in introducing and expanding the modern education to non-urban communities. In the absence of such projects, the official education system could hardly cover the majority of the Iranian population outside the cities during the Pahlavi era. Other projects such as "primary schools of villages" and "regionalization" never went operational to reduce the distance between the formal system and the local community, and they remained just on the paper.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The History Rural Education
  • Community Development
  • Nomads Education
  • Knowledge Corps
  • Regionalization of Education Project

ابراهیمی، میرجلال (1351). «سپاه دانش (پیشرفت های آموزش و پرورش ایران در سال های پس از انقلاب سفید)». در: ماهنامه آموزش و پرورش، شماره 65

احمدی، سید محمد (1386). تحلیلی جامعه شناختی از تأثیر آموزش و پرورش نوین بر تحول و تحرک اجتماعی در ایل قشقایی. شیراز: نوید شیراز، چاپ اول

بهرنگی، صمد (1336). کندوکاو در مسائل تربیتی ایران. تهران: شبگیر

بروجردی، علی (1373). «آموزش و پرورش در ایران باستان». در: فصلنامه مصباح، سال سوم، شماره 9

همن بیگی، محمد (1351). «پیشرفت های آموزش و پرورش ایران در سال های پس از انقلاب سفید: آموزش عشایر در ایران» در: ماهنامه آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) شماره 61- مهر

تکمیل همایون، ناصر (1385). آموزش و پرورش در ایران. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی

دفتر هماهنگی برنامه ها (1352). «پیشرفت های آموزش و پرورش ایران در دوره انقلاب 1341- 1351» در: ماهنامه آموزش و پرورش، شماره 67

رضایی، محمد (1386). ناسازه های گفتمانی مدرسه: تحلیلی از زندگی روزمره دانش آموزی. تهران: جامعه و فرهنگ

زربافیان، شمس الدین (بی تا). بررسی مقدماتی آموزش روستایی در ایران. واحد اقتصاد و آموزش و بررسی ای نیروی انسانی، موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی، نشریه شماره 18

سرمد، غلامعلی (1372). اعزام محصل به خارج از کشور (در دوره قاجاریه). تهران: چاپ و نشر بنیاد. چاپ اول

سهرابی، علی (1387). آموزش و پرورش در عشایر ایران. شیراز: نوید، چاپ اول.

شفائی، علی رضا، نوراله مرادی و شمس الدین زریبافان (1351). بررسی آموزش عشایری و روستایی در منطقه فارس. بدون مشخصات بیشتر؟

صدیق، عیسی (1352). تاریخ فرهنگ ایران از آغاز تا زمان حاضر. تهران: دانشگاه تهران

عباسی سِروُک، لطف الله (1388). تاریخ و فعالیت های آموزش و پرورش عشایر ایران. تهران: مهرآوه عصر، چاپ اول

فاضلی، نعمت الله (1390). مردم نگاری آموزش؛ چند مطالعه مردم نگارانه در زمینه آموزش و پرورش امروز ایران. تهران: علم

قاسمی، احمد (1343). «تحلیل اماری از وضع تعلیمات ابتدایی». در: ماهنامه آموزش و پرورش، دوره 34، شماره 9

قنبری، محمدرضا (1386). نگاهی به مکتب خانه در ایران. در: مجله فرهنگ مردم. تابستان، شماره 8 و 9

کنی، علی (1336). سازمان فرهنگی ایران. تهران: دانشگاه تهران

ماتی، رودی (1383). «آموزش و پرورش در دوره رضاشاه». در: استفانی کرونین، رضاشاه و شکل‌گیری ایران نوین: دولت و جامعه در زمان رضاشاه. مترجم: مرتضی ثاقب فر. تهران: جامی

مدنی قهفرخی، سعید (1389). جماعت گرایی و برنامه های جماعت محور. تهران: شرکت بین المللی پژوهش و نشر یادآوران. چاپ اول

معمار، ثریا (1394). توسعه پایدار محله ای. تهران: جامعه شناسان، چاپ اول.

منصوری، طیبه (1388). «سپاه دانش در اسناد مجلس». در: پیام بهارستان، شماره 6.

نواب، محمدعلی (1372). نگاهی به درون مدارس (کیفیت آموزش و پرورش). تهران: مولف

نوری مجیری، مهرداد (1391). «آموزش و پرورش ایران، از قرن اول تا تأسیس دارالفنون». در: رشد آموزش تاریخ. دوره چهاردهم، شماره 2

ودیعی، کاظم (1353). «از آموزش و پرورش منطقه ای تا مشارکت ملّی». در: ماهنامه آموزش و پرورش، شماره 78

یوسفی، امرلله (1386). قصه ی آفتاب (نمونه ای زا روش های آموزشی بهمن بیگی). شیراز: قشقایی، چاپ اول.

Arasteh, R (1969). Education and Social Awakening in Iran, 1850-1968. Leiden: E.J. Brill, 1962. Octavo

Ayman, Iraj (1974). Educational innovation in Iran. Published By: The Unesco Press, Paris. ISBN 92-3-101215-0

Banani, A (1961). The Modernization of Iran 1921-1941. Stanford University Press.

Biddle, W. and Biddle, L. (1965). The Community Development Process. New York: Holt, Rhinehart & Winston.

Blank, Martin J. et all (2006). Community-Based Learning; Engaging Students for Success and Citizenship.  Washington: Coalition for Community Schools. ISBN: 1-933493-04-6 

Hustedde, Ronald J. (2009). "Seven theories for seven community developers". IN: Rhonda Phillips and Robert Pittman, an Introduction to Community Development. London and New York: Routledge

Menashri, D (1992). Education and the Making of Modern Iran. Ithaca: Cornell University Press.

Phillips, Rhonda and Robert Pittman (2009). An Introduction to Community Development. London and New York: Routledge