تحلیل عکس های اجتماعی بر اساس تاریخ اجتماعیِ بو

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دوره دکتری پژوهش هنر دانشگاه تهران؛ عضو هیئت علمی (مربی) دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان.ایران،

چکیده

عکس­ها بر مبنای نظام سنتی طبقه­بندی حواس انسانی­، متعلقِ قوه‌ باصره و صرفاً سندی دیداری انگاشته شده‌اند اما در فرایند فهم و تفسیر عکس، آنچه در عکس روایت می‌شود، با رویت ممکن نیست و قوای دیگر حسّ انسانی نیز در تحلیل متن آن دخالت دارد. در تاریخ اجتماعی حواس نیز، جایگاه حواس انسانی چون بویایی، لامسه، شنوایی و چشایی در مواجهه و تحلیل متن تاریخی مورد مطالعه و تحقیق مورخان قرار دارد و ازاین­رو در بحث حاضر، عکس به­مثابه سند تاریخی، محل تداخل آن­چه "دیده می­شود" با حواسی خواهد بود که فهم­پذیر اما نادیدنی‌اند. بویایی از مهم­ترین این حواس­است و در مفهومی که در حوزه­ نقد عکس از آن باعنوان "کار خاطره" نام می­بریم و نیز در ساخت و تداعی معنا به­ویژه در حوزه­ عکس­های اجتماعی که با مقوله­ زیست روزمره­ی انسانی پیوند تنگاتنگی دارد، حاضراست. بنابراین، بر اساس تاریخ اجتماعی حواس، به­­پیگیریِ کار خاطره در عکس­هایی می­پردازیم که به­مثابه سندی از تاریخ بویایی در متنِ اجتماعی­است.
در این مقاله نشان داده شده است که چگونه می­توان در تحلیل عکس، به­جز قوه­ی دید، از قوای دیگر حسیّ بهره جُست؟ و اهمیت تحلیل­های مبتنی بر احساسات انسانی در تفسیر عکس­های اجتماعی چیست؟ براساس پرسش­های ذکرشده، می­توان فرض کرد عکس­های اجتماعی، به­سبب پیوندی ذاتی که با گذشته‌ تاریخی و روایتگری دارند، می­توانند ارتباطی تنگاتنگ با ادراکاتی از گذشته داشته­باشند که به­واسطه­ قوه­ بویایی قابل فهمیدن­اند، احساساتی چون نوستالژیا و بازیابیِ عمیق خاطرات؛ قوه­ بویایی به­واسطه­ی ارتباط تنگاتنگش با بازآوردن احساس و خاطرات نوستالژیک، همواره به­نوعی آشناپنداری پیشینی دلالت دارد. در متن حاضر ارتباط عمیق سطح عکس(آن­چه که از زمانِ گذشته نمایش می­دهد) و بویایی در این حوزه­ شناختی مورد تحلیل واقع می­شود. در واقع سازوکار قوه­ی بویایی، به­واسطه­ ارتباط مستقیمی­که با نوستالژیا و بازیابیِ خاطرات در گذشته­دارد، پیوندی تنگاتنگ با تفسیر عکس­های اجتماعی خواهدیافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of social photographs based on the social history of smell

نویسنده [English]

  • mohamad hasanpur
Ph.D candidate in Art Research, University of Tehran; Faculty Member of Sistan and Baluchistan University.
چکیده [English]

Based on the traditional system of human sensory classification, photographs are considered to belong to the visual sense, and they are regarded merely as visual document, but in the process of understanding and interpreting of the photograph, all that is narrated in the photo is not visible, and the other human senses also are involved in the text analysis. In the social history of the senses, the position of human senses such as olfaction, touch, hearing, and taste in the encounter and analysis of the historical text is studied and investigated by historians. Therefore, in the present discussion, the photograph as a historical document is the point of interference of "what is seen" with the senses that are understandable but invisible. olfaction is one of the main senses that is directly related to reception of memories from the past and it is nostalgic, thus, it is closely associated with the concept of ‘memory work’ in the photograph analysis area and with the meaning association especially in social photograph area that is related to human everyday life. Therefore, based on the social history of senses, work of memory is investigated in the photographs that are as a document from the olfactory history in the social context.
Research questions: The main question is how can the smelling sense be read in the photograph context and, accordingly, how a deeper understanding of the past that is represented by the photograph is obtained? In addition, this question can also be asked that whether in the process of perceiving a photograph, in addition to the visual sense, what is a function of other senses, and so what is the significance of human emotional-based analysis in interpreting social photographs? based on the research questions, it can be assumed that social photographs, due to their inherent connection with the historical past and narration, can closely be associated with the perceptions from the past, which can be perceived through olfaction sense, feelings such as nostalgia and deep retrieval of memories; the olfaction by its close connection with the rebirth of nostalgic memories and thoughts is always implied by a priori familiarization. In this research, the cultural and social history of the smell and its relation to the analysis and interpretation of social photographs were dealt with. It was concluded that olfaction, along with the visual sense that is base of the photograph historical documentary, provides complex perception in the understanding of what is present in the photograph. Paying attention to the olfactory sense in the photograph understanding connects the “memory work” and perception of objects, things, situations and the individuals present in the photograph with the experienced conditions where the audience of the photo lived in and basically had an ancestral understanding of them, and thus, a more vivid understanding of the text of the photograph is obtained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social photography
  • cultural history
  • the social history of the senses
  • the memory work
ادواردز، استیو (1391). عکاسی. ترجمه­ مهران مهاجر. نشر ماهی. تهران.

اکبری، علی و محمدمنصور فلامکی (1395). «بررسی جایگاه ادراکات حسی و احساس در پدیده­شناسی فضای ساخته­شده»، مجله­ پژوهش­های انسان­شناسی ایران دانشگاه تهران، دوره 6، شماره اول.

ام اسمیت، مارک (1394). تاریخ اجتماعی حواس. در کتاب:  تاریخ اجتماعی: دانش، روش و آموزش. گردآوری و ترجمه­ ابراهیم موسی­پور بشلی و محمد ابراهیم باسط. انتشارات دانشگاهی سمت. تهران.

بارت، رولان (1384). اتاق روشن، اندیشه­های درباره­ عکاسی. ترجمه­ی نیلوفر معترف. نشر چشمه. تهران.

برجر، جان (1380). درباره­ نگریستن. ترجمه­ی فیروزه مهاجر. نشر آگه. تهران.

لطفی، افسانه و بهادر زمانی (1394). «نقش مؤلفه­های منظر حسی در کیفیت محورهای مجهز محلی» ،فصلنامه علمی­پژوهشی مطالعات شهری، شماره 13، دانشگاه کردستان.

موسی­پور، ابراهیم (1389). «درآمدی بر ترجیح حواس خمسه بر یکدیگر نزد بعضی از علمای مسلمان»، ماه­نامه­ی خردنامه­ی همشهری، شماره 50، تهران.

Classen, C., Howes, D., Synnott, A. (1994). Aroma, The Cultural History of Smell. Routledge pub. London.

White, T., L., Moller, P., Koster, E., P., Eichenbaum, H., Linster, C. (2015). Olfactory Memory. In book: Olfaction and Gustation. Chapter 15. Wiley Publishing company, New York.

Reinarz, J. (2014). Past Scents, Historical Prespectives on Smell. University of Illinois Press, United States.

Casey, E., S. (2002). Remembering: A phenomenological study. Indiana University Press. Bloomington and Indianapolis, United States.

Pallasmaa, Juhani. (2012). The Eyes of the Skin: Architecture and the Senses. Wiley, UK.

Classen, C. (2012). The Deepest Sense, A Cultural History of Touch. University of Illinois Press, United States.

Corbin, A. (1986). The Foul and the Fragrant: Odour and the French Social Imagination. Berg Publishers Ltd, New York.

Rojas, F., Sergueenk, V. (2017). The smell of time: Olfactory associations with the past in pre-modern Greece. In book: Knowing Bodies, Passionate Souls: Sense Perception In Byzantium. series editor by Elena Boeck. Harvard University, United States.

[16] Cadava, E. (1997). Word of Light, Theses on the Photography of History. Princeton University Press. UK;