نقدِ اجتماعی عکس‌های اجتماعی بر اساس سلیقه‌های چشایی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه صنایع دستی، دانشکده هنرومعماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

10.30465/shc.2020.28138.2005

چکیده

حواس پنج‌گانه‌ی انسانی یکی از مهم‌ترین داده‌های مطالعاتی در تاریخ اجتماعی حواس است. و درمیان آن، ذائقه‌ی چشایی به‌دلیل درهم تنیدگیِ عمیق آن با فرهنگ‌های متنوع جوامع گوناگون، به‌اشکال متنوعی ظهوریافته و خوراک و دست‌پخت‌را در طبقات مختلف اجتماعی وابسته به‌آداب و سنت‌های متنوعی می‌سازد. عکس‌های اجتماعی این قابلیت‌را دارند که همچون گواهی بر این مدعا عمل‌کرده و سلیقه‌های چشایی‌را مبتنی بر ساختارها و بافتارهای اجتماعی، ایدئولوژی، و روابط اجتماعی عیان سازند.
روش: انسان‌شناسان و پژوهش‌گران تاریخ فرهنگی و اجتماعی، مجموعه‌ی ویژگی‌های منسجم در سلیقه‌ی چشایی‌را "روح غذا" می-نامند که بر کلیت سلیقه‌های چشایی یک جمعیت انسانی حاکم‌است. براساس کارکرد تاریخ اجتماعی حواس در مطالعه‌ی اسناد تاریخی زندگیِ روزانه، می‌توان حسّ چشایی‌را در صورت‌بندیِ طبقات اجتماعی به‌واسطه‌ی عکس‌های اجتماعی مورد تحلیل قرار داد.سؤال اصلی اما این‌است که چگونه به‌واسطه‌ی بازخوانی حسّ چشایی در عکس‌های روزمره، می‌توان به‌ویژگیِ "روح غذا" در یک-طبقه‌ی اجتماعی دست‌یافت؟ فرض براین‌است‌که عکس‌های اجتماعی، به‌ویژه آن‌ها که به‌صورت دم‌دستی گرفته می‌شوند، دارای اطلاعات دیداری قوی راجع به‌انواع سلیقه‌های چشایی در فرهنگ‌ها و طبقات مختلف اجتماعی هستند. با مطالعه‌ی آن‌ها براساس تاریخ اجتماعی حواس، می‌توان به‌الگویی در تحلیل عکس براساس سلیقه‌های چشایی دست‌یافت. نتیجه آن‌که عکس‌های اجتماعی کیفیات متنوعی از "روح غذا" را در طبقات مختلف اجتماعی به‌دست می‌دهند. در پایینِ هرم طبقاتی، افراد به‌سفره‌ی غذا و پر بودن آن توجه بیشتری دارند؛ در طبقه‌ی متوسط شهری، توجه به‌سلامت، لذت بردن از دورهمی‌ها، و مطلوبیت اجتماعی‌است و در طبقات مرفه ایران، خوراک همچون یک ابژه‌ی زیباشناختیِ عینی در عکس‌ها ارایه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Social Critique of Social Photographs Based on styles of taste sense

نویسنده [English]

  • mohamad hasanpur
assistance professor of Sistan and Baluchistan University
چکیده [English]

The five human senses are one of the most important study data in the social history of the senses. and among them, the taste for its deep intertwining with the diverse cultures of different societies has emerged in a variety of ways, making food and cooking in different social classes dependent on different customs and traditions. Social photographs have the potential to serve as a evidence to this claim and to reveal tastes based on social structures and contexts, ideology, and social relationships.
Cultural and social historians call the cohesive set of tastes "spirit of food" that dominates all tastes of a human population.The main question, is how to achieve the 'spirit of food' characteristic of a social class through the refinement of the sense of taste in everyday photographs? It is assumed that social photos, especially those called snapshots, have strong visual information about the types of tastes in different social cultures and classes. By studying them based on the social history of the senses, it can be used as a model in photograph analysis based on the sense of taste.
As a result, social photos capture the different qualities of the "food spirit" across different social classes. At the bottom of the class pyramid, people pay more attention to food and its fullness; in the urban middle class, attention is to health, enjoyment of dormitories, and social desirability; Objectively presented in the photographs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tastes in Social Photographs
  • Social History of Senses
  • social class
  • Iranian Social Photos
  • Spirit of Food
بوردیو، پی­یر (1394). تمایز، نقد اجتماعی قضاوت­های ذوقی. ترجمه­ی حسن چاوشیان. نشر ثالث، تهران.

تهامی، داریوش و فرشاد ابریشمی (1384). طهران قدیم (مشاغل). انتشارات ابریشمی­فر. تهران.

شاه­حسینی، رودابه (1392). خوراک در متون پیشین و راه­های بهره­گیری از آن در رسانه­ی ملی. فصلنامه مطالعات سبک زندگی، سال دوم، شماره4. تهران.

محمدی­آیین، شهرزاد (1395). نقد و بررسی دیدگاه­های سفرنامه­نویسان درباره­ی فرهنگ غذایی ایرانیان در دوره­ی قاجار. فصلنامه­ی تاریخ نو. سال ششم، شماره 15. تهران.

Almerico, G. M. (2014). Food and identity: Food studies, cultural and personal identity. In: Journal of International Business and Cultural Studies, Vol. 8, Academic and Business Research Institute pub,  Ponte Vedra Beach, United States.

Atkins, P., Bowler, I. (2001). Food in Society: Economy, Culture, Geography. Arnold pub. London.

Barthes, R. (2013). Toward a Psychosociology of Contemporary Food Consumption. In Book: food and culture   a reader (third ed.). edited by carole counihan and penny van esterik. Routledge, New York.

Bosco, E. (2018). A Taste of Identity: Food, Material Culture, and Materiality in an Exhibition of the Museum of Chinese in America. Master Thesis Arts and Culture Museums and Collections. Leiden University. Netherlands.

Bourdieu, P. (2013). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. In Book: food and culture   a reader (third ed.). edited by carole counihan and penny van esterik. Routledge, New York.

Boutaud, J., Becut, A., Marinescu, M. (2016). Food and Culture, Cultural patterns and practices related to food in everyday life, Introduction. In: International Review of Social Research, Vol. 6, No. 1, University of Bucharest, Romania.

Civitello, L. (2008). Cuisine and culture: a history of food and people. John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey.

Gigante. D. (2005). Taste, A Literary History. Yale University Press, New Haven, United States.

Gisele Y. (2000). Not “From Scrach”: Thai food systems and “public eating”. In: Journal of Intercultural Studies. Vol. 21, Issue 3. 

Hupkens, C., Knibbe, R., Drop, M. (2000). Social class differences in food consumption: The explanatory value of permissiveness and health and cost considerations. In: Europian Journal of Public Health. Vol. 10, No. 2.

Kirshenblatt-Gimblett, B. (1999). Playing to the Senses: Food as a Performance Medium. In: Performance Research, Vol. 4. No. 1.

Perullo, N. (2016). Taste As Experience, The              Philosophy and Aesthetics of Food. Columbia University Press, New York.

Stajcic, N. (2013). Understanding culture: Food as a means of communication. In: Hemispheres, Studies on Cultures and Societies, No. 28. Publisher: Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN, Poland.

Sutton, D.(2010). Food and the Senses.In: Annual Review of Anthropology 39.