نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار، گروه تاریخ، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده
تاریخنگاری سنتی به اقتضای موضوعش که مطالعۀ زندگی مردان بزرگ و مناسبات قدرت و سیاست بود بهطور مستقیم با مقولههای اجتماعی/ جمعیتی بهعنوان یک مسالۀ روششناختی درگیر نبوده ولی پیدایش تاریخ اجتماعی نوین در دهههای اخیر و بهویژه رواج مطالعات زندگی روزانه در این حوزه، مقولهبندی را هم در سطح جمعیتی و هم در قبال مضامین مورد پژوهش در زندگی این جمعیتها، حایز اهمیت ساخت.
مساله این پژوهش تبیین اهمیت روششناختی مقولهبندی در مطالعات تاریخ اجتماعی، با بررسی و مقایسۀ مقولهبندیهای انتخاب شده در شماری از تحقیقات زندگی روزانه در غرب و ایران است.
پرسش اصلی این پژوهش نیز این است که محققان تاریخ زندگی روزانه چگونه و با توجه یا تحتتاثیر چه عواملی مقولههای تحقیق خود را انتخاب کرده و سامان دادهاند؛ همچنین آیا میتوان برای تمام ادوار تاریخی با شرایط جغرافیای و فرهنگی متفاوت، شیوۀ مقولهبندی واحدی را ارایه داد؟
فرض بر این است که مورخان در این زمینه با اتکا به روشهای هرمونتیکی و همچنین با در نظر گرفتن شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و تاریخی هر دوره و متغیرهای مورد بررسیشان، دست به مقولهبندی متناسب زدهاند.
در این بررسی با مقایسۀ مقولهبندیهای انتخابشده در شماری از تحقیقات تاریخ زندگی روزانه در غرب و ایران، شیوۀ مقولهبندی و نیز منطق و ملاک معنادارسازی این مقولهبندیها را بازشناسی کردهایم.
در این پزوهش معلوم شده که حالت پژوهش و قصد مولف و مقتضیات و اولویتهای مقولهای در زندگی واقعی روزانه در هر دوره از مهمترین عوامل تعیینکنندۀ شیوۀ مقولهبندی در این مطالعات بودهاند
کلیدواژهها
روشن،ب و اردبیلی،ل (1392)، مقدمه ای بر معناشناسی شناختی، تهران: نشر علم
فربرن،مایلز (1394)، تاریخ اجتماعی مسائل، راهبردها و روش ها، ترجمه ابراهیم موسی پور و محمد ابراهیم باسط، تهران: سمت
محمدعلی فروغی (1367)، سیر حکمت در اروپا، تهران: انتشارات البرز
کاپلستون، تاریخ فلسفه (1388)، ترجمه سید جلال الدین مجتبوی،تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی
کنفینو،آلن (1394)، تاریخ اجتماعی دانش، روش، آموزش، گردآوری و ترجمه و گردآوری: ابراهیم موسی پور و محمد ابراهیم باسط،تهران:سمت
موسی پور بشلی، ابراهیم (1395)، دین زیسته و زندگی روزانه، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام
Anderson، James M (2007) ,Daily life during the French Revolution، California: Greenwood، The Greenwood Press daily life through history series
Brown, peter (1982), The Body And Socity, New York, Columbia university press
Butler , Jon (2008), New World Faiths , New York: Oxford University Press
Carcopino، Jerome،(1941) Daily life in Ancient rome، translated frome thr french by E. O. lorimer، London : Penguin books
Carlyle, thomas (2001), On Heroes, Hero Worship and the Heroic in History, london: The Electric Book company
Eckert, andreas (2002),Historical Writing about everyday life, Volume 15, Number 1, Journal of African Cultural Studies, pp .5-16
Holsti, ole ( 1969), Content analysis for the social sciense and humanities. Reading, mass, wesley, London: longman
Kia, Mehrdad (2011), Daily life in the Ottoman Empire, California :Greenwood, The Greenwood Press daily life through history series
Lane, George (2006), Daily life in the Mongol empire , California: Greenwood, The Greenwood Press daily life through history series
Matthee، Rudi(2005), The pursuit of pleasure drugs and stimulants in Iranian history, 1500-1900 ,New Jersey : Princeton University Press
Stearns، Peter (1994), Encyclopedia of Social History، New York: Garland Publishing