از مستوری تا حضور اجتماعی: موانع و پیامدهای مشارکت اجتماعی زنان از دیدگاه نشریه ملانصرالدین

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ/ دانشگاه تبریز

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی/ دانشگاه تبریز

چکیده

 مواجهه مسلمانان با دنیای مدرن، آنان را به بازنگری در حوزه­های مختلف، از جمله حجاب زنان و حضور اجتماعی آنان وا داشت. در این بین، توجه مقاله حاضر معطوف به تبیین رویکرد نشریه تجدد­طلب ملانصرالدین، به مسئله حجاب و مشارکت اجتماعی زنان می­باشد. سوال ما در این تحقیق این است که؛ مصادیق حجاب از نظر ملانصرالدین چه بود و چگونه بین معانی سنتی حجاب و دلالت های مدرن از آن و مسئله حضور­اجتماعی زنان پیوند برقرار کرد؟ روش پژوهش، توصیفی و تحلیل محتوای مقالات ملانصرالدین در پنج سال نخست آن است. نتایج نشان می­دهد، ملانصرالدین با تأسی به تجدد­گرایی بحث حجاب را به چالش کشید و به حمایت از حضور اجتماعی زنان پرداخت. و با رد صریح هرگونه ارتباط بین حجاب و عفاف آن را برداشتی سنتی دانست و بر انتخابی بودن حجاب و عدم مغایرت آن با آموزه­های سنتی تاکید نمود.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

From veil to social presence: barriers and consequences of women's social participation from Mollanasreddin journal point of view

نویسندگان [English]

  • abbas ghadimi 1
  • zahra kazemi 2
چکیده [English]

Moslems first encountering with the modern world induced them to reconstruct their viewpoints in various areas including women's Hijab and their social participation. Meantime, the present article focuses on the explanation of modernist Mollanasreddin journal approach on the Hijab issue and women's social participation. The questions are: what was the implication of Hijab from Mollanasreddin's viewpoint and how it linked the traditional conceptions of Hijab with women's social attendance and modern reasons? the investigation was done by analyzing the content of papers and their descriptions from Mollanasreddin journal in the first five years. The results show Mollanasreddin challenged Hijab issue using modernism and supported women's social presence. furthermore, by explicitly rejecting any kind of relevance between hijab and chastity, knew it as a wrong traditional interpretation and emphasized on its optional nature. It also stated, there is no conflict between traditional instructions and Hijab.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mollanasreddin journal
  • women
  • hijab
  • Social Participation
  • privacy
اروجی، فاطمه (1394)، «زن در اندیشۀ میرزا فتحعلی آخوندزاده»، ایران‌نامه، ش 1، دورۀ جدید.

آفاری، جانت (1379)، انقلاب مشروطۀ ایران، ترجمۀ رضا رضایی، تهران: بیستون.

ترابی فارسانی، سهیلا (1388)، «تکاپوی زنان عصر قاجار: فردیت جهان سنت و گذر از آن»، فصل‌نامۀ علمی ــ پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا، ش 2.

توکلی طرقی، محمد (1370)، «زنی بود، زنی نبود: بازخوانی ”وجوب نقاب“ و ”مفاسد سفور“»، نیمۀ دیگر، ش 14.

توکلی طرقی، محمد (1382)، تجدد بومی و بازاندیشی تاریخ، تهران: تاریخ ایران.

خسروپناه، محمدحسین (1382)، هدف‌ها و مبارزۀ زن ایرانی از انقلاب مشروطه تا سلطنت پهلوی، تهران: پیام امروز.

دشتکی‌نیا، فرهاد (1395)، «ملانصرالدین و مسئلۀ زنان؛ تحلیل رویکرد مجلۀ ملانصرالدین به مسئلۀ زنان»، دوفصل‌نامۀ علمی ــ پژوهشی تاریخ‌نامۀ ایران بعد از اسلام، س 6، ش 12.

ساناساریان، الیز (1384)، جنبش حقوق زنان در ایران، ترجمۀ نوشین احمدی خراسانی، تهران: اختران.

صادقی گیوی، فاطمه (1392)، کشف حجاب: بازخوانی یک مداخلۀ مدرن، تهران: نگاه معاصر.

عاملی رضایی، مریم (1389)، سفر دانه به گل: سیر تحول جایگاه زن در نثر دورۀ قاجار، تهران: تاریخ ایران.

مرنیسی، فاطمه (1380)، زنان پرده‌نشین و نخبگان جوشن‌پوش، ترجمۀ ملیحه مغازه‌داری، تهران: نشر نی.

ملانصرالدین (1324)، ش 14، ش 17، ش 19، ش 21، ش 22، ش 23، ش 24، ش 27، ش 28، ش 29، ش 36، ش 38، ش 39، ش 47.

ملانصرالدین (1325)، ش 1، ش 20، ش 21، ش 23، ش 27، ش 31، ش 42، ش 15، ش 22.

ملانصرالدین (1326)، ش 30، ش 37، ش 40، ش 41.

ملانصرالدین (1327)، ش 4، ش 6، ش 13، ش 17، ش 18، ش 28، ش 40، ش 42، ش 51.

ملانصرالدین (1328)، ش 23، ش 28، ش 31، ش 32.

میلانی، فرزانه (1379)، «تبعید بلبل مادینه از سرزمین گل و بلبل»، ایران‌نامه، ش 71.

نجم‌آبادی، افسانه (1374)، «دگرگونی ”زن“ و ”مرد“ در زبان مشروطه»، نیمۀ دیگر، ش 2.

نجم‌آبادی، افسانه (1384)، «اقتدار و نمایندگی: بازبینی فعالیت‌های زنان در دورۀ رضاشاه»، گفت‌وگو، ش 44.

نجم‌آبادی، افسانه (1384)، «نقش زن بر متن مشروطیت»، تلخیص نوشین طریقی، زنان، ش 134.