ساسانیان و سیاست زردشتی‎کردن ارمنستان

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه فردوسی

2 استادیار، گروه تاریخ داشنگاه کرمان

3 کارشناس ارشد، گروه تاریخ دانشگاه تهران

چکیده

از اواسط دورۀ اشکانی که روابط ایران و روم آغاز شد تا اواخر دورۀ ساسانی، ارمنستان همواره به‎عنوان کانون اصلی مناقشات این دو قدرت بزرگ باستان مطرح‎ بوده است. این سرزمین که در دورۀ هخامنشی و تحت عنوان «ارمنیا» جزو یکی از ساتراپی‎های هخامنشیان محسوب‎می‎شد، از نیمۀ دوم سدۀ اول میلادی شاخه‎ای از خاندان پادشاهان اشکانی با توافق دولت روم به حکومت آنجا گماشته شدند. با روی کار آمدن ساسانیان، ارمنی­ها، که آنان را غاصب حکومت اشکانیان می‎دانستند، به مخالفت با آنها پرداختند. به دنبال پذیرش مسیحیت در ارمنستان در زمان تیرداد کبیر (سال 301 م) و سپس رسمیت‎یافتن مسیحیت در امپراتوری روم، مسئلۀ مذهب نیز بر تشدید تنش‎ها میان ساسانیان و روم افزود؛ در واکنش به این شرایط برخی از پادشاهان ساسانی چاره را بر این دیدند تا به سیاست زردشتی‎کردن کانون این بحران‎ها یعنی ارمنستان دست‎زنند.
    در واقع، این پژوهش در پی آن است تا به روند سیاست زردشتی‎کردن ارمنستان توسط ساسانیان و میزان موفقیت آن بپردازد. برای نیل به این هدف تلاش شده است از شیوۀ پژوهش‎های تاریخی (توصیفی ـ تحلیلی) و بر اساس شواهد موجود و نظریات پژوهشگران، استفاده شود. در این پژوهش نشان‎داده‎خواهدشد که روی‎هم‎رفته ساسانیان نتوانستند در سیاست زردشتی‎کردن ارمنستان کامیاب شوند و این سرزمین مسیحی باقی‎ماند، هرچند که علقه‎های آن با ایران هرگز نگسست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Sassanid and the Policy of Zoroastrization of Armenia

نویسندگان [English]

  • Mohammad Taqi Imanpour 1
  • Parviz Hossein Talaei 2
  • Mosta faJarfi 3
1 Assistant Professor, Department of History, Ferdowsi University
2 Assistant Professor; Kerman University
3 MA, Department of History, Tehran University
چکیده [English]

Since the middle of Arsacid Empire to the end of the Sassanid era, Armenia had always been the center of conflicts between these two great ancient powers, Iranians and Romans. Armenia was one of the Iranian Satrapies in the Achaemenid period named Armenia. In an agreement with the Roman government, a branch of Arsacid royal family ruled there since the second half of the first century AD. Following the rise of the Sassanid Empire, Armenians who regarded them as usurper of Parthian power began their resistance to them in extending their power in this area. Acceptance of Christianity in Armenia during Tiri dates the Great in 301 AD led to the development of tensions between the Sassanid and Armenia; especially when some of the Sassanid kings at this time tried to impose Zoroastrianism in Armenia.
Using historical research methodology and on the basis of the existing evidence, this paper aims at studying the Sassanid policy in Zoroastrianzation of the Armenia for political purposes. This paper will show that none of these attempts were successful and Armenia remained a Christian country. Nonetheless, it is shown that despite these religious upheavals, Armenians remained as a partner and collaborator with Iranians.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arsacid
  • Sassanid
  • Armenia
  • Christianity
  • Zoroastrianism
  • The Battle of Avarayr